بسیاری از دانشجویان وقتی نام فرانسه را میشنوند، قبل از هر چیز به هزینههای بالای زندگی در پاریس فکر میکنند و همین تصور باعث میشود این کشور را از فهرست گزینههای تحصیلی خود کنار بگذارند. ولی واقعیت این است که بخش قابل توجهی از دانشگاههای فرانسه با شهریههایی فعالیت میکنند که گاهی از هزینه تحصیل در بسیاری از کشورهای همسایه نیز کمتر است. یکی از مهمترین مراحل پیش از دریافت پذیرش، یادگیری زبان این کشور است. بسیاری از متقاضیان پیش از اقدام برای پذیرش، در دورههای آموزش زبان فرانسه شرکت میکنند تا شانس موفقیت خود را افزایش دهند.
شناخت ارزان ترین دانشگاههای فرانسه برای اعزام دانشجو به فرانسه به کاهش هزینههای تحصیل کمک کرده و مسیر رسیدن به یک آینده تحصیلی و شغلی مناسب در اروپا را نیز هموارتر میسازد. در ادامه با دانشگاههایی آشنا میشوید که کیفیت آموزشی بالا را با هزینهای منطقی در اختیار دانشجویان بینالمللی قرار میدهند.
لیست ارزانترین دانشگاههای فرانسه
فرانسه میزبان دهها دانشگاه دولتی و مؤسسه آموزش عالی معتبر است که بسیاری از آنها با وجود کیفیت آموزشی بالا، شهریههای نسبتاً پایینی برای دانشجویان بینالمللی دارند. در ادامه با ارزانترین دانشگاههای فرانسه و ویژگیهای هر یک آشنا میشوید.
دانشگاه پاریس
دانشگاه پاریس یکی از شناختهشدهترین دانشگاههای دولتی فرانسه است که در شهر پاریس قرار دارد و از ادغام چند مؤسسه آموزشی بزرگ شکل گرفته است. فعالیت این دانشگاه در رشتههایی مانند پزشکی، علوم انسانی، حقوق، علوم پایه، مهندسی و علوم اجتماعی است و هر ساله دانشجویان بینالمللی زیادی را جذب میکند.
از مهمترین مزایای این دانشگاه، شهریه نسبتاً پایین آن در مقایسه با بسیاری از دانشگاههای اروپایی است. شهریه بسیاری از رشتههای دانشگاه پاریس مطابق تعرفه ملی دانشگاههای دولتی فرانسه تعیین میشود که برای سال تحصیلی 2025–2026 حدود 178 یورو در مقطع کارشناسی و 254 یورو در مقطع کارشناسی ارشد است.
دانشگاه اورلئان
دانشگاه اورلئان در شهر تاریخی اورلئان در جنوب شهر پاریس واقع شده و یکی از ارزانترین دانشگاههای دولتی فرانسه محسوب میشود. این دانشگاه نیز رشتههای مختلف علوم، فناوری، مهندسی، مدیریت، محیط زیست، علوم انسانی و زبانهای خارجی را ارائه میدهد.
هزینه تحصیل در این دانشگاه نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی بسیار پایین است و برای دانشجویان بینالمللی غیراروپایی نیز در بسیاری از موارد همان شهریه دانشجویان فرانسوی اعمال میشود. شهریه سالانه معمولاً از حدود 178 یورو برای کارشناسی تا 397 یورو برای دکتری متغیر است.
دانشگاه دو مونپلیه
دانشگاه دو مونپلیه در جنوب فرانسه و در شهر دانشجویی مونپلیه قرار دارد. این دانشگاه یکی از قدیمیترین مراکز آموزشی اروپا محسوب میشود و رشتههای پزشکی، داروسازی، زیستشناسی، کشاورزی، علوم محیطی و فناوری را ارائه میدهد.
زندگی دانشجویی در مونپلیه نسبت به پاریس هزینه کمتری دارد و همین موضوع باعث شده تا این دانشگاه از گزینههای ارزان قیمت برای دانشجویان بینالمللی باشد. شهریه بسیاری از رشتههای دولتی مطابق تعرفه ملی فرانسه تعیین میشود و در مقایسه با دانشگاههای خصوصی بسیار اقتصادیتر است. بسیاری از بورسیههای تحصیلی فرانسه از متقاضیان مدرک زبان فرانسه درخواست میکنند؛ به همین دلیل شرکت در دوره آمادگی آزمون زبان فرانسه در افزایش شانس دریافت بورسیه مؤثر است.
دانشگاه استراسبورگ
دانشگاه استراسبورگ در نزدیکی مرز آلمان و در شهر استراسبورگ واقع شده است. این دانشگاه به دلیل کیفیت بالای آموزش و فعالیتهای پژوهشی گسترده، یکی از معتبرترین دانشگاههای فرانسه به شمار میرود و در رشتههای علوم پزشکی، مهندسی، شیمی، فیزیک، علوم سیاسی و حقوق شهرت زیادی دارد. هزینه تحصیل در بیشتر برنامههای دولتی این دانشگاه مطابق نرخ رسمی دانشگاههای فرانسه بوده و نسبت به دانشگاههای انگلیسیزبان اروپا بسیار پایینتر است. برخی رشتههای این دانشگاه مدرک آزمون TCF را بهعنوان مدرک اثبات مهارت زبان فرانسه میپذیرند.
دانشگاه بورگوندی
دانشگاه بورگوندی در شهر دیژون قرار دارد و رشتههایی مانند مدیریت، علوم انسانی، حقوق، اقتصاد، علوم پایه، مهندسی و علوم سلامت در آن ارائه میشوند. یکی از مهمترین مزایای تحصیل در این دانشگاه، هزینه زندگی پایینتر نسبت به شهرهایی مانند پاریس و لیون است. شهریه دانشگاه نیز مطابق تعرفه دانشگاههای دولتی فرانسه تعیین میشود.
دانشگاه اکول نرمال سوپریور پاریس
اکول نرمال سوپریور که با نام ENS نیز شناخته میشود، یکی از معتبرترین مؤسسات آموزش عالی فرانسه است و در شهر پاریس قرار دارد. این دانشگاه کیفیت بالای آموزش و پژوهش را در رشتههای علوم پایه، ریاضیات، فیزیک، فلسفه، علوم انسانی و علوم اجتماعی ارائه میدهد.
پذیرش در ENS بسیار رقابتی است ولی دانشجویان پذیرفتهشده از امکانات آموزشی و پژوهشی سطح بالا بهرهمند میشوند. در برخی رشتهها دانشجویان حتی کمکهزینه یا بورسیه تحصیلی دریافت میکنند.
دانشگاه سوربون
دانشگاه سوربون یکی از مشهورترین نامهای آموزش عالی در جهان است و در قلب پاریس قرار دارد. این دانشگاه در رشتههای علوم انسانی، ادبیات، تاریخ، زبانشناسی، پزشکی، علوم پایه و مهندسی جایگاه علمی برجستهای دارد. متقاضیان این دانشگاه معمولاً باید یکی از مدارک معتبر زبان فرانسه مانند آزمون DELF را ارائه دهند.
با وجود اعتبار جهانی بالا، شهریه بسیاری از برنامههای این دانشگاه همچنان در چارچوب سیستم دانشگاههای دولتی فرانسه قرار دارد. همین موضوع باعث شده دانشجویان بتوانند با هزینهای نسبتاً مناسب در یکی از معتبرترین دانشگاههای اروپا تحصیل کنند.
دانشگاه پاریس ساکلی
دانشگاه پاریس ساکلی در حومه پاریس واقع شده و دانشگاهی معتبر در اروپا محسوب میشود. این دانشگاه در رشتههای مهندسی، هوش مصنوعی، علوم کامپیوتر، فیزیک، ریاضیات و علوم زیستی برنامههای متنوعی ارائه میدهد.
شهریه برنامههای دولتی این دانشگاه معمولاً حدود 178 یورو برای کارشناسی، 254 یورو برای کارشناسی ارشد و 397 یورو برای دکتری است. همچنین این دانشگاه برای بسیاری از دانشجویان غیراروپایی معافیتهای مالی در نظر میگیرد.
بیشتر بخوانید: مقایسه شرایط تحصیل در فرانسه و آلمان
دانشگاه بوردو
دانشگاه بوردو در شهر بوردو در جنوب غربی فرانسه قرار دارد و یکی از دانشگاههای معتبر این کشور در زمینه پژوهش و نوآوری محسوب میشود. رشتههایی مانند پزشکی، علوم سلامت، مهندسی، مدیریت، علوم دریایی، اقتصاد و فناوری از مهمترین حوزههای آموزشی این دانشگاه هستند.
بوردو در مقایسه با پاریس هزینه زندگی مناسبتری دارد و همین موضوع در کنار شهریه دولتی دانشگاه، باعث شده تا در لیست ارزانترین دانشگاههای فرانسه قرار بگیرد.
بیشتر بخوانید: ساختار آزمونهای رسمی فرانسه
هزینه تحصیل در دانشگاههای فرانسه
هزینه تحصیل در فرانسه فقط به شهریه دانشگاه محدود نمیشود و دانشجویان باید هزینههای دیگری مانند ثبتنام، خوابگاه، بیمه، حملونقل و زندگی روزمره را نیز در نظر بگیرند. علاوه بر شهریه دانشگاه، متقاضیان باید هزینه یادگیری زبان را نیز در نظر بگیرند؛ بنابراین اطلاع از هزینه کلاس زبان فرانسه به برنامهریزی مالی دقیقتر کمک میکند. در ادامه با برخی از موارد آشنا میشویم.
هزینه ثبتنام دانشگاه
مهمترین هزینهای که دانشجویان در ابتدای هر سال تحصیلی پرداخت میکنند، شهریه یا هزینه ثبتنام دانشگاه است. این مبلغ در دانشگاههای دولتی فرانسه نسبتاً پایین بوده و در برخی از موارد دانشجویان بینالمللی از معافیت یا تخفیف شهریه بهرهمند میشوند.
- دانشگاه اورلئان: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه استراسبورگ: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه بورگوندی: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه مونپلیه: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه بوردو: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه پاریس: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه سوربون: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- دانشگاه پاریس ساکلی: حدود 175 تا 250 یورو در سال
- اکول نرمال سوپریور پاریس (ENS): بسته به رشته و مقطع متفاوت است و بسیاری از دانشجویان از بورسیه یا کمکهزینه برخوردار میشوند.
بیشتر بخوانید: تحصیل در فرانسه به زبان فرانسوی
هزینه CVEC (هزینه خدمات دانشجویی)
تمام دانشجویان دانشگاههای فرانسه باید مبلغی را تحت عنوان CVEC پرداخت کنند. این هزینه برای خدمات رفاهی، فرهنگی، ورزشی و سلامت دانشجویان دریافت میشود و پرداخت آن برای ثبتنام نهایی دانشگاه الزامی است. این مبلغ در تمام دانشگاههای دولتی فرانسه تقریباً یکسان و حدود 105 یورو است.
هزینه خوابگاه دانشجویی
هزینه خوابگاه به شهر محل تحصیل بستگی دارد و معمولاً خوابگاههای دولتی CROUS ارزانترین گزینه محسوب میشوند.
- دانشگاه اورلئان: حدود 250 تا 400 یورو در ماه
- دانشگاه بورگوندی (دیژون): حدود 250 تا 450 یورو در ماه
- دانشگاه مونپلیه: حدود 300 تا 500 یورو در ماه
- دانشگاه استراسبورگ: حدود 300 تا 550 یورو در ماه
- دانشگاه بوردو: حدود 350 تا 600 یورو در ماه
- دانشگاه پاریس: حدود 500 تا 900 یورو در ماه
- دانشگاه سوربون: حدود 550 تا 1000 یورو در ماه
- دانشگاه پاریس ساکلی: حدود 450 تا 800 یورو در ماه
- اکول نرمال سوپریور پاریس: معمولاً امکان دسترسی به خوابگاههای دانشجویی و کمکهزینه اسکان وجود دارد.
دانشجویان در شهرهای بزرگ مانند پاریس معمولاً هزینه مسکن بسیار بیشتری نسبت به شهرهایی مانند اورلئان، دیژون یا مونپلیه پرداخت میکنند.
هزینه بیمه و خدمات درمان
بخش زیادی از خدمات درمانی دانشجویان در فرانسه تحت پوشش سیستم سلامت عمومی قرار دارد. با این حال بسیاری از دانشجویان برای پوشش کاملتر، بیمه تکمیلی دانشجویی تهیه میکنند. هزینه بیمه تکمیلی دانشجویی معمولاً بین 10 تا 50 یورو در ماه است.
هزینه حملونقل دانشجویی
دانشجویان در فرانسه از تخفیفهای ویژه حملونقل عمومی برخوردار هستند.
- پاریس (دانشگاه پاریس، سوربون، ENS): حدود 30 تا 45 یورو در ماه
- استراسبورگ: حدود 25 تا 35 یورو در ماه
- مونپلیه: حدود 20 تا 35 یورو در ماه
- بوردو: حدود 25 تا 35 یورو در ماه
- اورلئان: حدود 20 تا 30 یورو در ماه
- دیژون (دانشگاه بورگوندی): حدود 20 تا 30 یورو در ماه
هزینه زندگی دانشجویی
بخش عمده هزینه دانشجویان مربوط به اجاره مسکن، خوراک، اینترنت و هزینههای روزمره است.
- دانشگاههای واقع در پاریس (دانشگاه پاریس، سوربون و ENS): حدود 1200 تا 1800 یورو در ماه
- دانشگاه پاریس ساکلی: حدود 900 تا 1400 یورو در ماه
- دانشگاه استراسبورگ: حدود 800 تا 1200 یورو در ماه
- دانشگاه بوردو: حدود 800 تا 1200 یورو در ماه
- دانشگاه مونپلیه: حدود 750 تا 1100 یورو در ماه
- دانشگاه بورگوندی: حدود 700 تا 1000 یورو در ماه
- دانشگاه اورلئان: حدود 700 تا 950 یورو در ماه
شرایط تحصیل رایگان در دانشگاههای فرانسه
تحصیل رایگان در فرانسه برای همه دانشجویان بینالمللی بهصورت خودکار امکانپذیر نیست ولی همچنان راههایی وجود دارد که دانشجو بتواند بخش زیادی از هزینههای تحصیل خود را حذف کرده یا حتی بهطور کامل از پرداخت شهریه معاف شود. برخی از دانشگاههای دولتی فرانسه بورسیهها و معافیتهای شهریه مختلفی ارائه میدهند و برخی گروههای دانشجویی نیز طبق قانون از پرداخت هزینههای اصلی دانشگاه معاف هستند. در برخی دانشگاهها و همچنین برای برخی پروندههای مهاجرتی، ارائه نتیجه آزمون TEF نیز قابل قبول است.
بیشتر بخوانید: تحصیل رشته کامپیوتر در فرانسه
دریافت معافیت از شهریه دانشگاه
مهمترین راه برای تحصیل تقریباً رایگان در فرانسه دریافت معافیت شهریه است. دانشگاههای دولتی فرانسه میتوانند برای برخی دانشجویان بینالمللی معافیت کامل یا جزئی از شهریه در نظر بگیرند. در این شرایط دانشجو بهجای پرداخت شهریههای بینالمللی، تنها هزینههای بسیار پایین دانشجویان فرانسوی و اروپایی را پرداخت میکند.
این معافیتها معمولاً بر اساس موارد زیر اعطا میشوند:
- سوابق تحصیلی قوی
- معدل بالا
- رزومه پژوهشی مناسب
- انگیزهنامه و پرونده تحصیلی قوی
- سیاستهای داخلی دانشگاه
دریافت بورسیه دولت فرانسه
دانشجویانی که موفق به دریافت بورسیه دولت فرانسه (French Government Scholarship) شوند، معمولاً از پرداخت شهریه دانشگاه معاف خواهند شد. این بورسیهها علاوه بر شهریه میتوانند بخشی از هزینههای زندگی، بیمه درمانی و اقامت دانشجو را نیز پوشش دهند. بورسیه معروف France Excellence یکی از مهمترین برنامههای حمایتی دولت فرانسه برای دانشجویان بینالمللی است.
تحصیل از طریق برنامههای تبادل دانشجو
دانشجویانی که از طریق برنامههای تبادل دانشگاهی مانند Erasmus+ وارد فرانسه میشوند، معمولاً از پرداخت شهریه دانشگاه مقصد معاف هستند. در این روش دانشجو همچنان در دانشگاه مبدا ثبتنام میکند و بخشی از دوره تحصیلی خود را در فرانسه میگذراند.
داشتن برخی شرایط اقامتی خاص در فرانسه
بر اساس قوانین آموزش عالی فرانسه، برخی دانشجویان غیراروپایی نیز میتوانند همان شهریه دانشجویان فرانسوی را پرداخت کنند. مهمترین این گروهها عبارتاند از:
- افرادی که اقامت بلندمدت فرانسه دارند
- پناهندگان و افراد دارای حمایت بینالمللی
- فرزندان افرادی که دارای وضعیت پناهندگی یا حمایت بینالمللی هستند
- این افراد مشمول شهریههای پایین دانشگاههای دولتی فرانسه میشوند
تحصیل رایگان در مقطع دکتری
دکتری همچنان یکی از ارزانترین مقاطع تحصیلی فرانسه محسوب میشود. حتی برای بسیاری از دانشجویان غیراروپایی، هزینه این مقطع حدود 397 یورو در سال است و بسیاری از دانشجویان دکتری از قراردادهای پژوهشی، کمکهزینه تحقیقاتی یا حقوق ماهانه دانشگاهی استفاده میکنند. به همین دلیل هزینه واقعی تحصیل در این مقطع بسیار پایینتر از سایر مقاطع است.
جمعبندی
فرانسه یکی از معدود کشورهای اروپایی است که امکان تحصیل در دانشگاههای معتبر و شناختهشده جهانی را با هزینهای نسبتاً مناسب فراهم میکند. دانشگاههایی مانند اورلئان، مونپلیه، استراسبورگ، بورگوندی، بوردو، سوربون و پاریس ساکلی علاوه بر کیفیت آموزشی بالا، شهریههای مناسب دارند و در بسیاری از موارد امکان دریافت بورسیه یا معافیت از شهریه نیز برای دانشجویان بینالمللی فراهم است. اگر قصد دارید با بودجهای معقول در یکی از بهترین سیستمهای آموزش عالی اروپا تحصیل کنید، انتخاب یک دانشگاه دولتی ارزان در فرانسه مسیری عالی برای دستیابی به اهداف تحصیلی و شغلی شما است. اگر هنوز مدرک زبان فرانسه ندارید، بهتر است پیش از اقدام برای پذیرش دانشگاه، در یک آموزشگاه زبان فرانسه معتبر ثبتنام کرده و سطح زبان خود را به استانداردهای مورد نیاز دانشگاههای فرانسه برسانید.
سوالات متداول
ارزانترین دانشگاه فرانسه برای دانشجویان بینالمللی کدام است؟
دانشگاههای اورلئان، بورگوندی، مونپلیه و استراسبورگ از جمله ارزانترین دانشگاههای دولتی فرانسه محسوب میشوند. علاوه بر شهریه پایین، هزینه زندگی در شهرهای محل استقرار این دانشگاهها نیز نسبت به پاریس کمتر است و همین موضوع باعث کاهش قابل توجه هزینههای کلی تحصیل میشود.
آیا امکان تحصیل رایگان در دانشگاههای فرانسه وجود دارد؟
بله. دانشجویان بینالمللی میتوانند از طریق دریافت بورسیههای دولتی فرانسه، بورسیههای دانشگاهی یا معافیت از شهریه، هزینه تحصیل خود را به میزان زیادی کاهش دهند. برخی دانشجویان نیز با دریافت کمکهزینههای تحصیلی، عملاً بدون پرداخت شهریه در فرانسه تحصیل میکنند.
برای تحصیل در دانشگاههای فرانسه ماهانه به چه میزان بودجه نیاز است؟
هزینه زندگی دانشجویی در فرانسه به شهر محل تحصیل بستگی دارد. دانشجویان در شهرهای ارزانتر مانند اورلئان، دیژون و مونپلیه معمولاً به 700 تا 1,000 یورو در ماه نیاز دارند، در حالی که این مبلغ در پاریس ممکن است به 1,500 یورو یا بیشتر نیز برسد.









